Badanie opinii przeprowadzone w lipcu i sierpniu 2026 r. na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego pokazuje, jak transformacja energetyczna jest postrzegana przez przedsiębiorstwa z Małopolski Zachodniej. Badaniem objęto 400 przedsiębiorców, z którymi przeprowadzono wywiady telefoniczne.

Oszczędności zachęcają firmy do inwestowania

Transformacja energetyczna postępuje przede wszystkim tam, gdzie przedsiębiorcy dostrzegają możliwość ograniczenia kosztów prowadzonej działalności. Redukcję wydatków jako główną motywację do inwestowania w rozwiązania energetyczne wskazało 47% ankietowanych.

Rozwiązania służące oszczędzaniu energii i poprawie efektywności energetycznej wdrożyło 36% badanych firm. Natomiast 11% przedsiębiorstw zainwestowało w odnawialne źródła energii.

Wyniki pokazują, że przedsiębiorcy podejmują działania związane z transformacją energetyczną głównie wtedy, gdy dostrzegają ich bezpośrednie uzasadnienie ekonomiczne. Inwestycje energetyczne są traktowane przede wszystkim jako sposób na obniżenie kosztów prowadzenia działalności.

W co inwestują przedsiębiorcy?

Wśród firm, które przeznaczyły środki na transformację energetyczną, największą popularnością cieszyły się:

• energooszczędne oświetlenie – 89%,
• modernizacja ogrzewania, chłodzenia lub wentylacji – 29%,
• termomodernizacja budynków – 21%,
• instalacje fotowoltaiczne – 10%,
• pompy ciepła – 8%.

Dominują zatem rozwiązania dobrze znane, dostępne na rynku i stosunkowo łatwe do wdrożenia. Mniejszym zainteresowaniem cieszą się bardziej zaawansowane technologie, takie jak systemy zarządzania energią, kompensacja mocy biernej czy odzysk ciepła i energii.

Przedsiębiorcy, którzy przeprowadzili inwestycje, na ogół pozytywnie oceniają ich rezultaty.

Bariery na drodze do transformacji

Firmy, które zainwestowały w odnawialne źródła energii lub rozwiązania ograniczające jej zużycie, dostrzegają wynikające z tego korzyści. Nadal jednak wiele przedsiębiorstw napotyka bariery finansowe, organizacyjne i kadrowe. Znaczna część firm nie widzi również wystarczającego uzasadnienia biznesowego dla podejmowania takich inwestycji.

Najczęściej wskazywane bariery to:

• brak potrzeby biznesowej – 56%,
• brak odpowiedniego budżetu – 52%,
• brak czasu lub wystarczających zasobów – 21%,
• zbyt długi okres zwrotu z inwestycji – 21%.

Szczególnie wyraźna jest luka w zakresie rozwoju kompetencji pracowników. Tylko 1% badanych przedsiębiorstw prowadziło szkolenia dotyczące transformacji energetycznej dla swoich pracowników. Może to ograniczać zdolność firm do planowania inwestycji, wyboru odpowiednich technologii oraz skutecznego pozyskiwania dostępnego wsparcia.

Wnioski i perspektywy

Wyniki badania pozwalają oceniać możliwości dalszego rozwoju transformacji energetycznej w przedsiębiorstwach Małopolski Zachodniej. Firmy deklarują na ogół stabilną sytuację finansową, ale jednocześnie dość krytycznie oceniają wpływ polityki klimatycznej na prowadzenie działalności. Średnia ocena tego wpływu wyniosła 2,8 w pięciopunktowej skali.

Inwestycje energetyczne wymagają znacznych nakładów, dlatego 47% przedsiębiorców oczekuje wsparcia finansowego. Wynik ten wskazuje na potrzebę dalszego udostępniania przedsiębiorstwom instrumentów publicznych, zarówno na poziomie regionalnym, jak i krajowym.

Dalsze postępy transformacji energetycznej  będą zależały nie tylko od dostępności dotacji i innych form finansowania. Istotne będzie również pokazanie przedsiębiorcom konkretnych korzyści biznesowych, zapewnienie im dostępu do specjalistycznego doradztwa oraz większe zaangażowanie firm w rozwijanie kompetencji pracowników.